Volgens minister Schippers van VWS is ME geen ziektediagnose, maar een vermoeidheidssyndroom zonder gekende oorzaak. Dit stelt zij in een brief aan de Tweede Kamer, die haar had verzocht te reageren op een schrijven van een ME-patiënt te Leiderdorp.
Met dit antwoord gaat de minister voorbij aan de classificatie van ME als postvirale hersenziekte (code G93.3) door de Wereld Gezondheid Organisatie (WHO). ME is al sinds 1969 in de internationale ziekteclassificatie opgenomen. Ook Nederland is hier via het Verdrag op de WHO aan gebonden. Vermoeidheid bij ME is een gevolg van de ziekte en volgens de Internationale Concensus Criteria geen diagnosecriterium. Vermoeidheid met onbekende oorzaak staat op een heel andere plek in de ziekteclassificatie (R53) en daar worden postvirale aandoeningen expliciet uitgesloten.
Vorig jaar bood het Noorse ministerie van Volksgezondheid nog officieel excuses aan wegens de slechte behandeling die ME-patiënten daar jarenlang ten deel is gevallen. Dat gebeurde naar aanleiding van de gunstige behandelresultaten met Rituximab, een middel dat de b-cellen opruimt waarin herpesvirussen zich schuilhouden. Minister Schippers is van deze resultaten op de hoogte gesteld maar blijft verwijzen naar het Kenniscentrum Chronische Vermoeidheid te Nijmegen, dat echter een bij ME buitengewoon onverstandige gedragstherapie aanbiedt.
In haar antwoord stelt minister Schippers voorts dat de diagnostiek en behandeling die in België wordt gegeven door prof. De Meirleir, en waar ook sommige Nederlandse patiënten terecht kunnen, volgens het College voor Zorgverzekeringen geen te verzekeren zorg betreft. Diens theorie over de ontregeling van het immuunsysteem zou volgens het college zijn ontkracht, aldus de minister. Uit het pakketadvies van de CvZ, waar de minister naar verwijst, blijkt dat echter geenszins. Daarin wordt slechts naar waarheid aangegeven dat deze diagnostiek en behandeling in Nederland ongebruikelijk zijn.
De brief van de ME-patiënt is niet openbaar. Op zijn verzoek vermelden wij geen nadere informatie.
Een nieuw discussieforum over ME, ME Forum, opent op 1 februari 2012 de deuren. Dit wordt het thuisforum van de ME Vereniging Nederland, maar ook anderen zijn van harte welkom.
De laatste paar jaar zijn nogal wat Nederlandstalige ME-forums gesloten of minder toegankelijk geworden. Omdat niet iedereen van dezelfde stijl houdt of met elkaar kan opschieten, vindt de ME Vereniging Nederland het belangrijk dat er keus is.
De film Voices from the Shadows kan besteld worden op dvd via de bijbehorende website. Een trailer van deze indrukwekkende documentaire over de verwaarlozing van ME-patiënten is te bekijken op internet.
De documentaire, die een uur duurt, is gemaakt door Natalie Boulton and Josh Biggs, moeder en broer van een ME-patiënte die al meer dan 20 jaar ziek is. Het is de bedoeling om hem vooral aan zorgprofessionals te laten zien.
ME-patiënten ervaren veel onbegrip over hun beperkte mobiliteit. De helft van de patiënten kan niet eens het huis uit zonder daarvan een terugslag te ondervinden. Als er gelegenheid is om de volgende dagen te herstellen, is er af en toe meer mogelijk. Maar wat vandaag lukt, kan dus vaak de volgende dagen niet opnieuw. Wellicht is dat juist voor de omgeving moeilijk om te begrijpen.
Behalve het onbegrip is ook afhankelijkheid een veelgenoemd gevolg van de lage mobiliteit. Dan blijkt ook dat niet iedereen kan rekenen op hulp bij vervoer.
Er wordt door ME-patiënten nauwelijks gebruik gemaakt van gehandicaptenvervoer; wel heeft een enkeling een scootmobiel. De auto en de fiets winnen het van het openbaar vervoer, dat iets aantrekkelijker zou zijn als het minder druk en lawaaiig was, men op een andere plek kon in- of uitstappen, of zeker was van een zitplaats, of als er vaker iemand meeging.
Proefenquête
Dit blijkt uit de proefenquête die de Stichting ME Research hield onder leden van de ME Vereniging Nederland, in voorbereiding op de Doorlopende Enquête Patiëntenperspectief. Aan de proefenquête namen 24 patiënten deel, waarvan 20 vrouwen. Volgens Guido den Broeder, die het idee ontwikkelde en ook de enquête ontwierp, is dat een mooi aantal voor een proef.
Het basisdeel van de doorlopende enquête bestaat uit vragen over de ervaringen van het afgelopen kwartaal en de verwachtingen voor de volgende drie maanden. In de proefenquête valt op, dat veel deelnemers aangeven er in het vierde kwartaal van 2011 qua gezondheid, activiteiten en geld op achteruit te zijn gegaan. Toch blijft er duidelijk hoop op genezing, maar men verwacht dat niet op korte termijn.
Elke keer wordt er ook een thema uitgewerkt; bij de proef was dit dus mobiliteit. De deelnemers geven zelf aan, welke thema's zij graag zien langskomen. Met name het onderwerp 'behandeling' blijkt op veel belangstelling te kunnen rekenen. Het afgelopen kwartaal scoorde 'pacing' volgens de proefenquête het best.
Kenmerken
Vergeleken met de respondenten van de enquête van het NIVEL in 2008 onder de achterban van de ME/CVS Stichting Nederland, de Steungroep ME en Arbeidsongeschiktheid en de ME/CVS Vereniging, lijken de leden van de ME Vereniging Nederland die de proefenquête hebben ingevuld er fysiek slechter aan toe. Ze hebben nog duidelijker te kampen met lichamelijke uitputting, en kunnen minder uren per dag actief zijn.
Projectplan
Het projectplan indiceert dat er straks minimaal 100 deelnemers moeten zijn om bij alle vragen statistisch verantwoorde conclusies te kunnen trekken en ook dwarsverbanden te kunnen leggen. Het aantal aanmeldingen voor deelname aan de doorlopende enquête gaat de goede kant uit: dit is inmiddels gestegen tot 36.
De ME Vereniging Nederland heeft ondertussen de arts Theo Wijlhuizen aangetrokken als medisch adviseur, bij veel ME-patiënten geen onbekende.
Volgens onderzoekers van de Queen Mary University of London kan een latent Epstein-Barr virus (EBV) ontstekingen veroorzaken in het brein.
Dit gebeurt doordat het virus, dat zich niet meer vermenigvuldigt maar nog wel aanwezig is, RNA-moleculen naar het brein stuurt die het immuunsysteem activeren. De onderzoekers deden onderzoek naar de expressie van interferon alpha en EBV-gecodeerd RNA bij MS-patiënten.
Zoals bekend wordt EBV ook in verband gebracht met ME. Veel ME-patiënten melden dat zij eerst de Ziekte van Pfeiffer hadden, die door dit herpesvirus wordt veroorzaakt. Nadat deze infectie-ziekte is overwonnen blijft het virus in het lichaam achter.
Als behandeling suggereren de Londonse onderzoekers Rituximab, dat volgens Noors onderzoek bij ME eveneens effectief lijkt te zijn.
Het in 2010 gepubliceerde artikel van Alter en Lo over de studie van de Food and Drug Administration (FDA) en de National Institutes of Health (NIH) naar retrovirussen bij ME is door de auteurs ingetrokken. Hoewel de auteurs geen aanwijzingen vonden voor contaminatie, hebben zij het vertrouwen verloren in hun resultaten. Er was inmiddels onvoldoende materiaal over voor nader onderzoek.
Onlangs trok het tijdschrift Science al het artikel van Lombardi, Silverman, Mikovits e.a. uit 2009 in, waarin over een mogelijk verband tussen het gammaretrovirus XMRV en ME werd geschreven. Alter en Lo stuitten bij hun onderzoek op hierop gelijkende MLV-virussen.
De resultaten van een nog lopend onderzoek van Lipkin, waaraan ook Mikovits meewerkt, worden binnen enkele maanden verwacht.
De oprichter van de ME Vereniging Nederland, Guido den Broeder, is onlangs door de HPU Patiëntenvereniging benoemd tot vertegenwoordiger in de CG-Raad. Dat is een koepelorganisatie van 180 patiëntenorganisaties. Daar zal hij tevens de belangen van MEdivera en de ME Vereniging Nederland behartigen. De drie organisaties werken ook samen bij de Landelijke ME Informatiedag.
HPU-patiënten lijden aan een specifieke stofwisselingsstoornis die soortgelijke klachten kan geven als ME, zeker als zij ook de ziekte van Pfeiffer hebben gehad. De HPU Patiëntenvereniging is lid van de CG-Raad maar had zelf geen vertegenwoordiger beschikbaar.
Guido den Broeder is de eerste ME-patiënt in de CG-Raad. Weliswaar is de ME/CVS Stichting Nederland lid van de raad, maar deze staat op het standpunt dat ME-patiënten niet in staat zijn om hun eigen belangen te behartigen. Hun lidmaatschap heeft tot gevolg dat de ME Vereniging Nederland geen lid van de CG-Raad kan worden. Langs deze omweg kunnen ME-patiënten nu toch zelf meepraten over het gezamenlijk optreden van Nederlandse patiëntenorganisaties.
Den Broeder nam eerder al deel aan diverse activiteiten van de CG-Raad, waaronder het Platform 3B Protocollen. Op haar beurt steunde de CG-Raad in 2009 de door Den Broeder opgestelde en gepresenteerde petitie van ErkenME.
De proefenquête voor de Doorlopende Enquête Patiëntenperspectief zal worden uitgezet op 16 december 2011. Het gaat bij deze proef zowel om de formulering van de vaste vragen en antwoordmogelijkheden, als om het testen van de techniek en de verwerking van de uitkomsten.
Bij de doorlopende enquête zal ook elke keer een thema worden uitgewerkt. Voor de proefenquête is gekozen voor het thema mobiliteit. De deelnemers kunnen vervolgens zelf aangeven, welke thema's ze graag in het komende jaar zien langskomen.
Volgens de Stichting ME Research heeft de ME Vereniging Nederland inmiddels ruim voldoende leden om de proefenquête te laten slagen.
De ME/CVS Vereniging is op 5 december 2011 ontbonden. Alle activiteiten waren overgedragen aan de ME Vereniging Nederland, waardoor er een lege organisatie overbleef. De ME Vereniging Nederland is tevens de begunstigde van eventuele baten die nog worden ontvangen.
De reden voor de overstap is de verschijning van de Internationale Consensus Criteria voor ME. Daarbij is afscheid genomen van het idee dat myalgische encefalomyelitis onder het containerbegrip 'chronisch vermoeidheidssyndroom' zou vallen.
De ME/CVS Vereniging heeft ruim 6 jaar bestaan en kende twee perioden van ledengroei onder het voorzitterschap van ervaringsdeskundige en wetenschappelijk onderzoeker Guido den Broeder, tevens oprichter van de nieuwe organisatie. In 2011 werd het aantal van 400 leden gepasseerd.
Mede dankzij de inspanningen van de ME/CVS Vereniging is de aandacht voor ME/CVS in Nederland toegenomen. Patiënten, zorgverleners en media zijn beter op de hoogte dan vroeger. Ook zijn er meer mogelijkheden gekomen voor diagnose en behandeling.
De situatie voor ME-patiënten in Nederland is niettemin ook vandaag nog zorgelijk. In de praktijk stuiten patiënten nog steeds regelmatig op onbegrip en een gebrek aan erkenning.
De ontwikkeling van een goede, biomedische richtlijn voor ME, waar ook de leden van de ME/CVS Vereniging om vroegen, is daarom voor de ME Vereniging Nederland een belangrijke prioriteit. Dit is inmiddels ter hand genomen door de Stichting ME Research.
De ME polikliniek van Ziekenhuis Gelderse Vallei te Ede neemt per 1 maart 2012 geen nieuwe patiënten meer aan. Verpleegkundig consulente Ria van Rooij gaat met pensioen, en er staat geen opvolger klaar. Patiënten kunnen nog wel gewoon terecht voor hun slaapstoornissen, zo laat Ria weten. Daarvoor kan men zich het beste aanmelden via www.slaapstoornissen.nl of via een verwijsbrief van de huisarts. Maar de extra aanpak voor ME en chronische vermoeidheid vervalt.
Meer dan een decennium runde Ria van Rooij de Edese ME-poli, met steun van neuroloog Marcel Smits, nadat ze zelf flink was opgeknapt toen Smits haar het middel melatonine had voorgeschreven. ME-patiënten uit het hele land hebben sindsdien in Ede een slaaponderzoek ondergaan.
Op deze plaats willen wij Ria graag bedanken voor haar jarenlange inzet.



